Skip to content
पानी, बिजली ते औने आला बेल्ला

AI बी अपनी निशानी छुड्डदा ऐ।

डेटा सेंटरें ते AI दा सुआगत करो - ते इन्हांगी असरदार ठंडक, साफ बिजली कन्नै, ते पानी दी किल्लत आलियां थाहरें थमां दूर बनाओ। इक मुल्ख अपने दरिया खर्च कीते बगैर एह् तकनीक हासल करी सकदा ऐ।

ऐ रेई साइंस
  1. की होंदा ऐडेटा सेंटरें ते AI कंप्यूटिंग दी तेज बधोतरी
  2. किऱांहर AI सवाल ते जमां कीती फाइल सर्वरें पर चलदी ऐ जेह्ड़े ग्रिड थमां असल बिजली खिच्चदे न
  3. तांदुनियां दी बिजली दा इक तेजी कन्नै बधदा, नापेआ जाई सकने आला हिस्सा - जेह्ड़ा 2030 तगर करीब दुगना होई जाने आला ऐ
सारें शा मजबूत - मते सारे अध्ययन इस्सै गल्ल पर सैह्मत नGLOBALबाह्रले मुल्खें च मापेआ गेदा - तरीके गी दस्सने आस्तै, भारती अंकड़े आस्तै नेईं
electricity consumption from data centres is estimated to amount to around 415 terawatt hours (TWh), or about 1.5% of global electricity consumption in 2024.

इक दुनियां भर दा IEA अंकड़ा; भारत आस्तै खास तौर पर डेटा सेंटर दा कोई तसदीकशुदा अंकड़ा नेईं ऐ, इस करी भारत आस्तै एह् इक तरीका ऐ, कोई थाहरे आला अंकड़ा नेईं।

स्रोत: Energy and AI - Energy demand from AI - International Energy Agency (IEA)(जांचेआ 2026-07-18)

  1. की होंदा ऐइक डेटा सेंटर गी किस चाल्ली ठंडा कीता जंदा ऐ, ते ओह् कित्थें बनदा ऐ
  2. किऱांसर्वरें गी ठंडा रक्खने आस्तै ऊर्जा लगदी ऐ ते मते डिजाइनें च पानी बी; असरदार डिजाइनें गी बरबादी आले डिजाइनें कोला मता घट्ट लोड़ींदा ऐ
  3. तांअसरदार ठंडक ते साफ बिजली हर डेटा सेंटर जिन्नी बिजली ते पानी खर्च करदा ऐ उसी तिखा घटांदे न
ऐ किऱां कम्म करदा ऐ - इत्थै इसदा आकार नेईं मापेआ गेदाGLOBAL
The share of cooling systems in total data centre consumption varies from about 7% for efficient hyperscale data centres to over 30% for less-efficient enterprise data centres.

एह् बिजली च ठंडक दा हिस्सा ऐ, सिद्धा पानी नेईं; असरदार डिजाइन इसी 30% कोला मता थमां घटाइयै करीब 7% करी दिंदा ऐ, जेह्ड़ा पानी दी बरतून बी घटांदा ऐ।

स्रोत: Energy and AI - Energy demand from AI - International Energy Agency (IEA)(जांचेआ 2026-07-18)

  1. की होंदा ऐऐसी बधोतरी चुनना जेह्ड़ी कल्ल गी अणडिट्ठा करदी ऐ
  2. किऱांअज्जै दियां लोड़ां उस पानी, साफ हवा, ते साधनें गी खर्च करियै पूरा करना जिन्हांदी औने आलियां पीढ़ियें गी लोड़ पौनी ऐ, अपनी परिभाषा कन्नै ई, टिकाऊ नेईं ऐ
  3. तांAI, उद्योग, ते हर नमीं तकनीक आस्तै एह् कसौटी ऐ: भविक्ख गी लुट्टे बगैर फायदा लैना
ऐ किऱां कम्म करदा ऐ - इत्थै इसदा आकार नेईं मापेआ गेदाGLOBAL
meeting the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs

टिकाऊ विकास दी Brundtland / UN परिभाषा - इक राह् दस्सने आला सिद्धांत, कोई अंकड़ा नेईं।

स्रोत: Sustainability - Academic Impact - United Nations (UN)(जांचेआ 2026-07-18)

ते जिसलै अस ऐ करने आं

जिसलै नमें डेटा सेंटर असरदार ठंडक ते साफ बिजली बरतदे न, तां असेंगी AI ते डिजिटल सेवां मिलदियां न ते नाल-नाल अपनी बिजली ते पानी लोकें, खेतरें, ते कुदरत आस्तै बची रौंह्दा ऐ।

तुसें ऐ जाणी नेईं सकदे हे। हुण जानदे ओ।

जानकारी, कदें फैसला नेईं। हर तथ्य कन्नै उंदा स्रोत ते ओह् तरीक ऐ जिसलै असें ओह्दी जांच कीती।