1. काय होतंकुत्र्याचा चावा किंवा ओरखडा जो त्वचा फाडतो
2. कसंकुत्र्याच्या लाळेतला रेबीज विषाणू जखमेतून आत शिरतो; जवळपास प्रत्येक माणसाच्या केसमागे कुत्रीच कारण असतात
3. म्हणूनचावा टाळणं हाच रेबीज टाळण्याचा मुख्य मार्ग आहे, कारण एकदा तो सुरू झाला की जवळपास नेहमीच जीवघेणा ठरतो

“Dog bites and scratches cause 99% of the human rabies cases, and can be prevented through dog vaccination and bite prevention.”

हा जागतिक आकडा भारतालाही लागू होतो, जिथे जगातल्या सर्वाधिक रेबीज मृत्यूंपैकी मोठा वाटा आहे.

स्रोत: Rabies - Key facts - World Health Organization (WHO)(तपासलं 2026-07-18)

1. काय होतंचाव्याची जखम लगेच साबण आणि वाहत्या पाण्याने धुणं
2. कसंलगेच आणि नीट धुतल्याने विषाणू पसरायच्या आतच जखमेवरच तो निघून जातो आणि निष्क्रिय होतो
3. म्हणूनएक साधी प्रथमोपचाराची पायरी जी चाव्याचं रेबीजमध्ये रूपांतर होण्याची शक्यता कमी करते

“extensive wound washing with water and soap for at least 15 minutes soon after an exposure”

धुणं हा प्रथमोपचार आहे, चाव्यानंतरच्या रेबीजविरोधी लसीला पर्याय नाही - नेहमी डॉक्टरांना दाखवा.

स्रोत: Rabies - Key facts - World Health Organization (WHO)(तपासलं 2026-07-18)

1. काय होतंकुत्र्याला त्रास देणं, हुसकावणं, कोंडीत पकडणं किंवा दगड मारणं
2. कसंघाबरलेलं किंवा कोंडीत सापडलेलं कुत्रं स्वतःच्या बचावासाठी चावतं; असे चावे आपणच ओढवून घेतलेले आणि टाळता येण्यासारखे असतात
3. म्हणूनकुत्र्यांना मोकळी जागा दिली, तर चाव्यांचा बराच वाटा टळतो

“75.9% bites were unprovoked”

भारतातला एकाच ठिकाणचा अभ्यास; सुमारे तीन-चतुर्थांश चावे विनाकारण असतील, तर सुमारे एक-चतुर्थांश आपणच ओढवून घेतलेले आणि टाळता येण्यासारखे होते.

स्रोत: Epidemiological study of animal bite victims in Central India: a cross sectional institutional study - International Journal of Community Medicine and Public Health (IJCMPH)(तपासलं 2026-07-18)