1. काय होतंडेटा सेंटर आणि AI संगणनाची झपाट्याने होणारी वाढ
2. कसंप्रत्येक AI प्रश्न आणि साठवलेली फाइल ग्रिडमधून खरी वीज ओढणाऱ्या सर्व्हरवर चालते
3. म्हणूनजगातल्या विजेचा झपाट्याने वाढणारा, मोजता येण्यासारखा हिस्सा - 2030 पर्यंत जवळपास दुप्पट होण्याची शक्यता

“electricity consumption from data centres is estimated to amount to around 415 terawatt hours (TWh), or about 1.5% of global electricity consumption in 2024.”

हा जागतिक IEA आकडा आहे; भारतासाठी पडताळलेला डेटा-सेंटर आकडा नाही, म्हणून भारतासाठी ही यंत्रणा आहे, स्थानिक आकडेवारी नाही.

स्रोत: Energy and AI - Energy demand from AI - International Energy Agency (IEA)(तपासलं 2026-07-18)

1. काय होतंडेटा सेंटर कसं थंड केलं जातं, आणि ते कुठे बांधलं जातं
2. कसंसर्व्हर थंड ठेवायला ऊर्जा लागते आणि अनेक रचनांत पाणीही; कार्यक्षम रचनांना उधळपट्टीच्या रचनांपेक्षा खूप कमी लागतं
3. म्हणूनकार्यक्षम थंडावा आणि स्वच्छ वीज प्रत्येक डेटा सेंटर खर्च करणारी वीज अन् पाणी खूप कमी करतात

“The share of cooling systems in total data centre consumption varies from about 7% for efficient hyperscale data centres to over 30% for less-efficient enterprise data centres.”

हा थंडाव्याचा विजेतला वाटा आहे, थेट पाणी नाही; कार्यक्षम रचना तो 30% वरून सुमारे 7% पर्यंत खाली आणते, ज्यामुळे पाणीवापरही कमी होतो.

स्रोत: Energy and AI - Energy demand from AI - International Energy Agency (IEA)(तपासलं 2026-07-18)

1. काय होतंउद्याकडे दुर्लक्ष करणारी वाढ निवडणं
2. कसंपुढच्या पिढ्यांना लागणारं पाणी, स्वच्छ हवा आणि साधनसंपत्ती खर्च करून आजच्या इच्छा भागवणं हे व्याख्येनुसारच शाश्वत नाही
3. म्हणूनAI, उद्योग आणि प्रत्येक नव्या तंत्रज्ञानाची कसोटी: भविष्य लुबाडल्याशिवाय फायदा घेणं

“meeting the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs”

Brundtland / UN ची शाश्वत विकासाची व्याख्या - एक मार्गदर्शक तत्त्व, आकडेवारी नाही.

स्रोत: Sustainability - Academic Impact - United Nations (UN)(तपासलं 2026-07-18)