1. କ'ଣ ହୁଏଚର୍ମ ଫାଟୁଥିବା ଏମନ୍ତ କୁକୁର କାମୁଡ଼ା ବା ଅଣ୍ଟାମାରା
2. କିପରିକୁକୁରର ଛେପରେ ଥିବା ରାବିସ୍ ଭୂତାଣୁ କ୍ଷତ ଦେଇ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ; ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନୁଷ୍ୟ ରୋଗର ମୂଳ ହେଉଛନ୍ତି କୁକୁର
3. ତେଣୁକାମୁଡ଼ାରୁ ବଞ୍ଚିବା ହେଉଛି ରାବିସ୍‌ରୁ ବଞ୍ଚିବାର ମୁଖ୍ୟ ଉପାୟ, ଯାହା ଥରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଗଲେ ପ୍ରାୟ ସବୁବେଳେ ପ୍ରାଣଘାତକ

“Dog bites and scratches cause 99% of the human rabies cases, and can be prevented through dog vaccination and bite prevention.”

ଏକ ବିଶ୍ୱ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଯାହା ଭାରତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଖଟେ, କାରଣ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ରାବିସ୍ ମୃତ୍ୟୁ ଅଂଶ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବହନ କରେ।

ଉତ୍ସ: Rabies - Key facts - World Health Organization (WHO)(ଯାଞ୍ଚ କରାଗଲା 2026-07-18)

1. କ'ଣ ହୁଏକାମୁଡ଼ା କ୍ଷତକୁ ତୁରନ୍ତ ସାବୁନ ଓ ବହୁଥିବା ପାଣିରେ ଧୋଇବା
2. କିପରିଶୀଘ୍ର ଓ ଭଲ ଭାବରେ ଧୋଇବା ଭୂତାଣୁ ବ୍ୟାପିବା ପୂର୍ବରୁ କ୍ଷତ ପାଖରୁ ତାହାକୁ ହଟାଇ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିଦିଏ
3. ତେଣୁଏକ ସରଳ ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା ପାହାଚ ଯାହା କାମୁଡ଼ା ରାବିସ୍‌କୁ ପରିଣତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା କମାଏ

“extensive wound washing with water and soap for at least 15 minutes soon after an exposure”

ଧୋଇବା ହେଉଛି ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା, କାମୁଡ଼ା ପରେ ଆଣ୍ଟି-ରାବିସ୍ ଟିକାର ବିକଳ୍ପ ନୁହେଁ - ସବୁବେଳେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଦେଖାଅ।

ଉତ୍ସ: Rabies - Key facts - World Health Organization (WHO)(ଯାଞ୍ଚ କରାଗଲା 2026-07-18)

1. କ'ଣ ହୁଏକୁକୁରକୁ ଚିଡ଼ାଇବା, ଗୋଡ଼ାଇବା, କୋଣରେ ଅଟକାଇବା ବା ପଥର ମାରିବା
2. କିପରିଭୟଭୀତ ବା କୋଣରେ ଅଟକିଥିବା କୁକୁର ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ କାମୁଡ଼େ; ଏଭଳି କାମୁଡ଼ା ଉସ୍କାଇଥିବା ଓ ଏଡ଼ାଇ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ
3. ତେଣୁକୁକୁରକୁ ଜାଗା ଦେଲେ ଅନେକ କାମୁଡ଼ା ଅଟକିଯାଏ

“75.9% bites were unprovoked”

ଏକ ଏକ-ସ୍ଥାନ ଭାରତୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ; ଯଦି ପ୍ରାୟ ତିନି-ଚତୁର୍ଥାଂଶ କାମୁଡ଼ା ଉସ୍କାଇ ନ ଥିଲା, ତେବେ ପ୍ରାୟ ଏକ-ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଉସ୍କାଇଥିବା ଓ ଅଟକାଇ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲା।

ଉତ୍ସ: Epidemiological study of animal bite victims in Central India: a cross sectional institutional study - International Journal of Community Medicine and Public Health (IJCMPH)(ଯାଞ୍ଚ କରାଗଲା 2026-07-18)