Skip to content
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਵਿਰਾਸਤ

ਪੁਰਾਣਾ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖੋ। ਅੱਗੇ ਸਿਖਾਓ।

ਜੋ ਲੋਕ ਹਾਲੇ ਵੀ ਕੋਈ ਕਾਰੀਗਰੀ, ਗੀਤ, ਪਕਵਾਨ ਜਾਂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਭਾਲੀ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖੋ - ਤੇ ਕਿਸੇ ਛੋਟੇ ਨੂੰ ਸਿਖਾਓ - ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਗੁਆਚ ਨਾ ਜਾਵੇ।

ਇਹ ਹੈ ਵਿਗਿਆਨ
  1. ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈਕਿਸੇ ਛੋਟੇ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਰਵਾਇਤੀ ਹੁਨਰ ਸਿੱਧਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣਾ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੀ ਬੈਠੇ ਹਨ
  2. ਕਿਵੇਂਰਵਾਇਤੀ ਕਾਰੀਗਰੀਆਂ ਹੱਥੀਂ ਸਿਖਾਈ ਰਾਹੀਂ, ਅਕਸਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਅੱਗੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਕੋਈ ਅੱਜ ਦੇ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਨਾ ਸਿੱਖੇ, ਤਾਂ ਤਕਨੀਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
  3. ਸੋਹੁਨਰ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਗਿਆਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ - ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆIN
The process of manufacturing is transmitted orally from father to son.

ਹੱਥ-ਦਰ-ਹੱਥ ਸੰਚਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਦਰਜ ਉਦਾਹਰਣ, ਨਿਰਪੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤੀ - ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਲਈ ਨਹੀਂ।

ਸਰੋਤ: Traditional brass and copper craft of utensil making among the Thatheras of Jandiala Guru, Punjab, India - UNESCO (Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity)(ਜਾਂਚਿਆ 2026-07-18)

  1. ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ
  2. ਕਿਵੇਂਅਮੂਰਤ ਵਿਰਾਸਤ 'ਜੀਉਂਦੀ' ਹੁੰਦੀ ਹੈ - ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਭਿਆਸ ਤੇ ਅੱਗੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਨਾਲ ਹੀ ਬਚਦੀ ਹੈ
  3. ਸੋਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਪਛਾਣ ਤੇ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ - ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆIN
traditions or living expressions inherited from our ancestors and passed on to our descendants

ਸਰੋਤ: What is Intangible Cultural Heritage? - UNESCO(ਜਾਂਚਿਆ 2026-07-18)

ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਰਦੇ ਹਾਂ

ਕੋਈ ਕਾਰੀਗਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਤੋਂ ਸਿੱਖੋ ਤੇ ਅੱਗੇ ਸਿਖਾਓ, ਤੇ ਇਹ ਬਚੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ - ਭਾਵੇਂ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਫ਼ੋਟੋ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਬਚਾ ਨਾ ਸਕਦੀ।

ਹੋ ਸਕਦਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਪਤਾ ਹੈ।

ਜਾਣਕਾਰੀ, ਕਦੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਤੱਥ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਉਹ ਤਾਰੀਖ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਂਚਿਆ।