केचन मार्गाः स्वस्थीभवितुं प्रयतन्ते।
चिकित्सालयानां विद्यालयानां न्यायालयानां च समीपे कोलाहलं न्यूनं कुरुत, रात्रौ विलम्बे च शमयतु। एतानि कारणेन शान्ति-क्षेत्राणि सन्ति।
अत्र विज्ञानम्
- किं भवतिचिकित्सालयानां विद्यालयानां न्यायालयानां च समीपे उच्च-प्रवर्धित-कोलाहलस्य - उच्चस्वरयन्त्राणां श्रृङ्गाणां PA-प्रणालीनां - जननम्
- कथम्भारतस्य Noise Pollution (Regulation and Control) Rules, 2000 चिकित्सालयानां शैक्षणिकसंस्थानां न्यायालयानां च 100 metres परिधौ स्थितं क्षेत्रं 'शान्ति-क्षेत्रम्' इति घोषयन्ति यत्र तादृशः कोलाहलः प्रतिबन्धितः, रात्रौ च उच्चस्वरयन्त्राणि अपि सीमयन्ति।
- अतःशान्ति-क्षेत्रे कोलाहलः विधिकम् उल्लङ्घनं रोगिणः अध्ययनरतान् न्यायालयांश्च व्याकुलयति च।
“Area not less than 100 metres around hospitals, educational institutions and courts to be declared as silence area for the purpose of these Rules.”
एतत् आधिकारिकम् उत्तरं शान्ति-क्षेत्र-नियमं कथयति; विशिष्टा रात्रि-सीमा (10 pm - 6 am) डेसिबल-मानकाश्च CPCB Rules इत्यस्य पाठे सन्ति अत्र च न उद्धृताः।
स्रोतः: Law on Noise Pollution (Lok Sabha reply on the Noise Pollution (Regulation and Control) Rules, 2000) - Press Information Bureau, Ministry of Environment and Forests, Government of India(परीक्षितम् 2026-07-18)
यदा च वयं तत् कुर्मः
चिकित्सालयस्य पार्श्वे नीरवा वीथिका एका लघ्वी दया या सम्पूर्णः रोगिकक्षः अनुभवितुं शक्नोति।
भवान् एतत् न जानाति स्म। अधुना तु जानाति।