द्वे कचरापेटिके। आर्द्रा शुष्का च।
आर्द्रं पाकशाला-अपशिष्टं शुष्कं पुनर्चक्रणीयं च पृथक्-पृथक् पेटिकयोः स्थापयतु। मिश्रितः कचरः खादपरिवर्तनार्थं पुनर्चक्रणार्थं वा अतीव कठिनः।
अत्र विज्ञानम्
- किं भवतिउद्गमस्थाने आर्द्रस्य (जैव-विघटनीयस्य) शुष्कस्य (पुनर्चक्रणीयस्य) च अपशिष्टस्य अपृथक्करणम्
- कथम्मिश्रितः अपशिष्टः शुद्धरूपेण न खादीकर्तुं न वा पुनर्चक्रितुं शक्यते, अतः तस्य अधिकः भागः दूषितः भूत्वा भूमिपूरणस्थलं प्रेष्यते; उद्गमस्थाने पृथक्करणं Solid Waste Management Rules 2016 इत्यनुसारं विधिकं कर्तव्यम्।
- अतःन्यूनं वस्तु पुनःप्राप्तं पुनर्चक्रितं च, अधिकः च अपशिष्टः भूमिपूरणस्थलं प्रति।
कथं कार्यं करोति - अत्र परिमाणं न मापितम्IN
“Every waste generator shall, - (a) segregate and store the waste generated by them in three separate streams namely bio-degradable, non bio-degradable and domestic hazardous wastes in suitable bins and handover segregated wastes to authorised waste pickers or waste collectors as per the direction or notification by the local authorities from time to time;”
एतत् विधिकं कर्तव्यम् तस्य च अभिप्रेतः लाभः - अधिकं पुनर्चक्रणं, न्यूनं भूमिपूरणं - न तु मापिता मात्रा।
स्रोतः: The Solid Waste Management Rules, 2016 (as amended to date) - Ministry of Environment, Forest and Climate Change, Government of India(परीक्षितम् 2026-07-18)
यदा च वयं तत् कुर्मः
गृहे एव विभक्तः चेत् आर्द्रम् अपशिष्टं खादः भवितुं शक्नोति शुष्कं च वस्तुतः पुनर्चक्रितुं - सर्वस्य एकस्मिन् राशौ सह पूतिभवनस्य स्थाने।
भवान् एतत् न जानाति स्म। अधुना तु जानाति।